Oteliniz 2004-2024 yılları arasında Booking.com üzerinden misafir kabul etti mi?
Cevabınız evet ise, otelinizin aşırı komisyon ödemesi nedeniyle zarar görmüş olması muhtemeldir. Bu sebeple Booking.com’dan tazminat talep etme hakkınız doğmuş olabilir. Booking.com’a karşı hak talepleriniz için Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) ve Avrupa'daki ilgili meslek birlikleri tarafından desteklenen bu kolektif dava girişimine siz de katılın.
Sürecin Tarihsel Gelişimi
Avrupa Adalet Divanı (AAD), 19 Eylül 2024 tarihli kararıyla, Booking.com tarafından kullanılan fiyat paritesi hükümlerinin Avrupa rekabet hukuku kurallarına aykırı olduğunu tespit etti. Nitekim bu parite maddeleri Booking.com ile akdedilen sözleşmelerin tarafı olan otelleri rekabet hukuku bakımından piyasada dezavantajlı konuma getirdi ve Booking.com ile diğer çevrimiçi rezervasyon platformları (OTA) arasındaki fiyat rekabetini engelleyerek otellerin doğrudan satış kanallarını kısıtladı. Booking.com, rekabete aykırı parite maddelerini kullanarak, Türkiye dahil olmak üzere Avrupa'daki tüm otel ortaklarına ciddi boyutta maddi zarar verdi.
Avrupa ve Türk rekabet hukukunun genel ilkelerine göre; oteller, Booking.com'dan uğradıkları maddi zararlar için tazminat talep etme hakkına sahiptir. İlk öngörülere göre, oteller 2004 yılından bu yana Booking.com'a ödediği toplam komisyonların %30'unu veya daha fazlasını zarar tarihinden bu yana işleyen faiz tutarı ile birlikte geri alabilecektir.
Booking.com’un rekabet ihlallerinden etkilenen Türk otelleri de Booking.com aleyhine açılan toplu davaya katılmaya TÜROB himayesinde davet edilmektedir. Bu davaya katılım ücretsizdir ve hiçbir otel nezdinde herhangi bir maliyet riski bulunmamaktadır.
Toplu dava, on yıldan fazla bir süredir Avrupa Adalet Divanı'nda, ulusal mahkemelerde ve ulusal rekabet kurumlarında otellerin çıkarlarını başarıyla temsil eden oldukça deneyimli hukuk ve ekonomi uzmanları tarafından yürütülecektir.
Booking.com Tarafından Kullanılan Parite Hükümlerinin Rekabete Aykırılığı
19 Eylül 2024 tarihli kararıyla Avrupa Adalet Divanı (AAD), Booking.com tarafından kullanılan parite hükümlerinin Avrupa Birliği rekabet hukukuna aykırı olduğuna hükmetti. Kesin ve nihai olan bu karar, Türkiye için de dolaylı olarak güçlü bir emsal etkisi yaratıyor. [...]
Booking.com, 2004 yılında Avrupa genelinde ve Türkiye'de geniş parite hükümlerini uygulamaya koydu. Geniş parite hükümleri aracılığıyla otellerin herhangi bir şekilde Booking.com platformunda sundukları fiyatlardan daha düşük fiyatlar veya daha iyi koşullar sunmasını yasakladı.
Avrupa genelinde birkaç rekabet kurumunun ve özellikle de Türkiye Rekabet Kurulu’nun müdahalesinin ardından, Booking.com sözleşmelerinin parite hükümlerini "geniş" parite hükümlerinden "dar" parite hükümlerine doğru değiştirdi. Dar parite hükümleri uyarınca otellerin diğer çevrimiçi rezervasyon platformlarında daha düşük fiyatlar veya daha iyi koşullar sunmalarına izin verildi. Ancak, otellerin doğrudan satış kanallarında daha düşük fiyat veya daha iyi koşullar sunmaları kısıtlanmaya devam etti.
2020 yılından bu yana, Almanya'da yaklaşık 2000 otel Booking.com'a karşı dava açtı ve rekabet hukukuna aykırı geniş ve dar parite hükümlerinin kullanılması nedeniyle tazminat talep etti. Berlin Eyalet Mahkemesi 16 Aralık 2025 tarihli kararıyla otellerin haklı olduğuna hükmetti.
Buna paralel olarak, Avrupa Otelciler Birliği'nin (HOTREC) girişimi ile Avrupa'nın dört bir yanından 15.000'den fazla otel bir araya gelerek Booking.com'a karşı ortak bir dava açtı.
TÜROB, bu davetimiz konusu girişimle sadece üye otellerine değil, Türkiye'deki tüm otellere Booking.com'dan tazminat talep etme imkanı sunuyor. TÜROB, bu konuda HOTREC ve diğer Avrupa otel birlikleriyle yakın bir işbirliği içinde hareket ediyor.
Türk otellerinin dava sürecini yürütecek olan ekip; avukatlar, rekabet ekonomistleri, danışmanlar ve hizmet sağlayıcılardan oluşmakta olup, Berlin Bölge Mahkemesi’nde Booking.com’a karşı başarıyla sonuçlandırılan davayı yürüten ekiptir.
Booking.Com Tarafından Kullanılan Parite Şartlarının Hukuka Aykırı Etkisi
Avrupa ve Türk rekabet hukukunun genel ilkelerine göre, rekabet kurallarına aykırı davranışlar tazminat taleplerine yol açabilmektedir.
Booking.com tarafından kullanılan parite hükümleri de otellerin aleyhine olacak şekilde rekabeti kısıtlama etkisine sahiptir. Nitekim ilgili parite maddeleri OTA'lar arasındaki fiyat rekabetini ortadan kaldırarak Booking.com’un komisyon rakamlarını yapay olarak şişirmiştir. İkinci olarak, parite maddeleri dolayısıyla çok daha uygun fiyatlı olan otellerin doğrudan dağıtım kanalları kısıtlanmıştır. Ayrıca, parite hükümleri yeni OTA'ların pazara girişini engellemiş ve daha küçük OTA'ları pazarın dışına çıkmaya zorlamış, dolayısıyla OTA pazarında sürekli bir oligopolleşmeye neden olmuştur. Tüm bunlar Alman Federal Kartel Ofisi (“FCO”) tarafından Booking.com'a karşı açılan davada ayrıntılı olarak incelenmiş ve Alman Federal Yüksek Mahkemesi tarafından kabul edilmiştir.
Bu nedenle, otellerin Booking.com tarafından rekabete aykırı parite hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan zararları çok boyutludur. Bir ön değerlendirme, otellerin 2004 yılından bu yana Booking.com'a ödedikleri toplam komisyonların %30'unu veya daha fazlasını faizleriyle birlikte geri alabileceklerini göstermektedir.
Hollanda'da Topluluk Davaları
Tazminat davaları, otellerin mukimi olduğu ülkenin ulusal mahkemelerinde açılabileceği gibi, davalı Booking.com BV'nin merkezi olan Hollanda’da da açılabilir. Mevcut durumda, aşağıda sayılan sebeplerden ötürü Hollanda mahkemelerinde Booking.com aleyhine dava açmak avantajlı görünmektedir:
- Booking.com B.V.’ye karşı merkezi Hollanda’da dava açılırsa uluslararası yargı yetkisiyle ilgili hiçbir tartışmaya mahal verilmemiş olacaktır.
- Amsterdam Bölge Mahkemesi, toplu rekabet davaları konusunda Avrupa'nın en deneyimli mahkemelerinden biridir. Bu konulara aşina olan mahkeme, hâlihazırda Alman otelleri ve Booking.com arasında devam eden tazminat davalarını yetkin ve sorunsuz bir şekilde yürütmektedir. Mahkemenin diğer tazminat davalarını da benzer şekilde ele alması beklenmektedir.
- Hollanda medeni usul hukuku temel olarak davacılar lehine hükümler öngörmektedir.
TÜROB, mevcuttaki toplu davayla, etkilenen Türk otellerinin taleplerini Hollanda hukukuna uygun olarak kurulmuş bir Stichting Vakfı’na devrederek talepleri bir araya getirmeyi ve Hollanda'da kolektif olarak ileri sürmeyi planlamaktadır.
Otelcilik sektörünün temsilcileri Vakfın danışma kurulunda yer aldığı için kaydolan otellerin çıkarları üst düzeyde korunacaktır. Ayrıca Vakıf, TÜROB ile istişare içinde önemli stratejik kararlar alacaktır. Vakıf, deneyimli ve finansal açıdan güçlü dava finansörleri tarafından desteklenmektedir.
Hak taleplerinin Vakfa devredilmesi sayesinde, rekabete aykırılıktan etkilenen oteller Booking.com aleyhindeki davada doğrudan taraf olmayacağı için herhangi bir masraf veya riski üstlenmek zorunda kalmayacaklardır. Aksine Vakıf, devredilen tüm hak taleplerini kendi adına ve kendi riski altında ileri sürecektir.
Bunun yanında Vakıf, olası bir davadan önce Booking.com ile adil bir uzlaşma sağlamak için müzakereler yürütecektir. Tüm Avrupa yargı bölgelerindeki otelleri kapsayan kolektif yaklaşım sayesinde, Vakıf bu müzakerelerde güçlü bir konuma sahip olacaktır.
Hukuk ve Ekonomi Uzmanları
Booking.com aleyhindeki dava, rekabet hukuku alanında tazminat davalarında kapsamlı deneyime sahip ve yıllardır bu davayı yakından takip eden, Avrupa çapında uzman hukukçu ve ekonomistlerden oluşan bir ekip tarafından yürütülmektedir.
Bu girişim, otelleri ve otel birliklerini Avrupa Adalet Divanı’nda, ulusal mahkemelerde ve rekabet kurumlarında başarıyla temsil eden avukatlardan oluşan SGP Schneider Geiwitz & Partner'den Dr. Volker Soyez tarafından yönetilmektedir. Hollanda'daki davada Stichting Vakfı, ayrıca dava uzmanı Theodoor Verheij ve Bas Lem tarafından Brande & Verheij Hukuk Bürosu adına temsil edilmektedir.
Ekonomi uzmanları, Hollanda ve Avrupa mahkemelerinde rekabet hukuku tazminat davalarında yoğun bir deneyime sahip saygın ekonomi uzmanlarından biri olan Prof. Maarten Pieter Schinkel ve parite maddeleri üzerine kapsamlı araştırmalar ve yayınlar yapan Profesör Ulrich Laitenberger'dir. Davanın tüm yönetimi ve stratejisi, rekabet hukuku alanında toplu davaların yürütülmesinde Avrupa'nın öncüsü ve pazar lideri olan CDC Cartel Damage Claims'den Dr. Till Schreiber ve Dr. Christian Classen tarafından desteklenmektedir.
Süreç Nasıl İşliyor?
Otelinizi sisteme kaydedin ve kayıt ekibimizin size dönüş yapmasını bekleyin (Dönüşler genellikle birkaç gün içinde tamamlanmaktadır.)
Tüm faturaları Booking.com Extranet'ten indirin ve kişisel yükleme klasörünüze kaydedin.
Stichting Hotel Claims Alliance'a haklarınızı devretmek için size sunduğumuz katılım sözleşmesini imzalayın.
Stichting Hotel Claims Alliance taleplerinizi ileri sürecek ve dava süreci hakkında sizi düzenli olarak bilgilendirecektir.
Tazminat taleplerinin başarıyla sonuçlanması ve tahsili halinde tazminat ödemeleri tarafınıza yapılacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
2004 ile 2025 yılları arasında herhangi bir zamanda Booking.com'da listelenmiş olan Türkiye'deki tüm otel işletmecileri davaya katılmaya uygundur. Katılım için başka bir koşul öngörülmemiştir.
Katılımcı oteller için herhangi bir maliyet veya risk bulunmamaktadır. Tüm risk ve maliyetler, davanın başarıyla sonuçlanması halinde kârdan pay alması karşılığında Stichting Vakfı tarafından üstlenilmiştir.
Sadece bu sistem üzerinden oteliniz/otelleriniz hakkında gerekli bilgileri doldurarak kayıt olmanız yeterlidir, akabinde elektronik olarak bir katılım sözleşmesi imzalamanız ve Booking.com faturalarınızı sisteme yüklemeniz gerekecektir. Tüm katılım süreci boyunca size rehberlik edilecektir.
İşbirliğiniz prensip olarak otel(ler)iniz hakkında temel bilgileri sağlamak ve Booking.com faturalarınızı sisteme yüklemekle sınırlıdır. Sizin tarafınızdan başka bir işleme gerek duyulmayacaktır.
Hayır. Booking.com'un, bu girişime katılan otelinize karşı herhangi bir yaptırım uygulamaya çalışması Türk ve Avrupa Birliği hukukuna aykırı olacaktır. Örneğin, 2020 yılında yaklaşık 2000 otel tarafından açılan benzer bir toplu davada, Booking.com otellerin davasını (esastan olmamakla birlikte) kabul etmiştir.
Şu anda Türkiye'den birkaç yüz otelin bu topluluğa katılacağı tahmin edilmektedir. Katılımcı otellerle devam eden ticari ilişkilerini riske atması Booking.com'un ticari ve stratejik çıkarlarına da aykırı olacaktır.
Zarar miktarınız karşılaştırmalı piyasa modelleri temelinde ve tüm piyasa koşulları dikkate alınarak rekabet uzmanı ekonomistler tarafından hesaplanacaktır. İlk tahminlere göre, Booking.com'un komisyonları parite hükümleri sonucunda en az %30 oranında şişirilmiş olabilir. Dolayısıyla alacağınız tazminat tutarı; otel(ler)inizin 2004 ve 2024 yılları arasında Booking.com’a ödediği toplam komisyonun %30’u ve faizlerini kapsayan (Stichting Vakfı’na ödenecek kısım hariç tutulmak ve bu tutardan düşülmek üzere) bir tutarda olabilir.
Geçtiğimiz yıllarda benzer topluluk davaları henüz mahkeme sürecine geçmeden, taraflar arasındaki uzlaşmalarla hızlı şekilde çözüme kavuşturulmuştur. Bu davada da benzer bir sonuç elde etmek için tarafımızca çaba gösterilecektir. Ancak, uzlaşma yoluyla hızlı şekilde çözüme kavuşmak büyük ölçüde Booking.com’a bağlıdır ve bu nedenle kontrolümüz dışındadır. Gerekli olduğu takdirde, masraflı ve daha uzun süren bir dava süreci de dahil olmak üzere, taleplerinizi yerine getirmek için gerekli olan tüm önlemler alınacaktır.
Bu süreçte otellerin menfaatinin korunması için önemli hususlardan biri faizlerin davacılar lehine işlemeye devam etmesidir. Daha uzun bir dava süresi, oteller için daha yüksek faiz talebi anlamına gelecektir. Dava sürecinin başlaması halinde, en geç 5 yıl içinde sonuç alınacağını öngörüyoruz.
Birinci aşamada, sürece katılan oteller ulaşabildikleri en eski tarihe kadar tüm faturaları Extranet'ten indirmelidir. Sistemde görünmeyen faturalar için ise e-postalar veya şirket içi arşivler kontrol edilebilir. Komisyon oranını teyit eden Booking.com sözleşmeleri (eski ve yeni) daha güçlü bir kanıt oluşturacaktır; ancak sadece faturaların sunulması da kabul edilebilir. Katılım için ayrıca her katılımcı otel işletmecisi için bir ticaret sicil kaydı özeti gereklidir.
Otellerin 2004 yılından bu yana Extranet'ten tüm faturaları indirmesi mümkün olmayabilir. Hala erişilebilir olan faturaların kayıt amacıyla yüklenmesi yeterlidir. Hem sözleşmeler hem de Dijital Piyasalar Kanunu kapsamında Booking.com geçmiş faturalara erişim sağlamakla yükümlüdür. Gerekirse, Hollanda medeni hukuku kapsamında 2004-2024 döneminin tamamı için komisyonla ilgili belgelerin tamamına erişim sağlamak mümkün olacaktır. Faturaların sunulamadığı hallerde, ödenen komisyonları yansıtan ERP sistem ekstreleri, genel muhasebe defterleri, vergi beyannameleri, yıllık hesaplar, banka ekstreleri gibi belgeler de aynı amaca hizmet edebilir.
Kural olarak, NACE kodu 55.10 kapsamına giren tüm konaklama işletmeleri, parite hükümlerinden etkilenen işletmeler olarak kabul edilir ve toplu davaya katılabilirler. Örneğin, oteller, konferans ve toplantı tesisleri olan oteller, tatil otelleri, süit/apart oteller, moteller bu kapsamda yer almaktadır. Tatil evleri/AirBNB veya kamp alanları gibi özel sağlayıcılar katılma hakkına sahip değildir. Şüphe durumunda, tereddüt etmeden kayıt ekibiyle iletişime geçin.
Kayıt sürecinin ilk aşaması olan otel kaydı tamamlandığında DocuSign platformu üzerinden katılım sözleşmesinin imzalanması süreci başlatılır. Tüm atanmış imza yetkilileri, Vakıf müdüründen imzalarını talep eden resmi bir DocuSign e-postası alırlar. Bu, DocuSign platformu tarafından otomatik olarak oluşturulan bir mesajdır.
Katılım sözleşmesinin imzalanması süreciyle ilgili sorularınız varsa, lütfen size atanan irtibat kişisine (yani "vaka yöneticinize") başvurmaktan çekinmeyin. İrtibat bilgilerini otelin kontrol panelinde bulabilirsiniz.